Jesień wyjątkowo dobrze pasuje do kina. Dni stają się krótsze, światło bardziej miękkie, las zmienia kolory, a chłodne wieczory sprawiają, że coraz chętniej zostajemy w środku. To dobry moment na filmy, które wymagają trochę więcej uwagi – spokojniejsze, pięknie sfotografowane i pozostające w pamięci dłużej niż do napisów końcowych.
Tym razem omijamy najbardziej oczywiste filmy na jesień. Nie będzie „Harry’ego Pottera”, „Masz wiadomość” ani kolejnego powrotu do Stars Hollow. Wybraliśmy pięć mniej oczywistych produkcji docenionych przez krytyków. Łączą je natura, jesienne krajobrazy, melancholia, cisza albo po prostu ten trudny do zdefiniowania nastrój, który sprawia, że najlepiej ogląda się je wieczorem, kiedy za oknem jest już zupełnie ciemno.
1. „Przesilenie zimowe” („The Holdovers”, 2023)
Zaczynamy od filmu stosunkowo nowego, ale wyglądającego tak, jakby odnaleziono go gdzieś w archiwum kina lat 70. „Przesilenie zimowe” opowiada historię nauczyciela, ucznia i szkolnej kucharki, którzy z różnych powodów pozostają podczas świątecznej przerwy w niemal pustej szkole z internatem. Nie warto zdradzać więcej.
To kino o samotności, stracie i bardzo nieoczywistych relacjach między ludźmi. Jest melancholijne, momentami zabawne, ale przede wszystkim niezwykle ludzkie.
Choć akcja prowadzi nas w stronę zimy i Bożego Narodzenia, film ma w sobie wszystko, czego szukamy w kinie na późną jesień: stare wnętrza, przygaszone światło, grube swetry, chłód za oknem i bohaterów, którzy nie zawsze potrafią powiedzieć wprost, czego naprawdę potrzebują. To jeden z tych filmów, po których nie ma się ochoty od razu włączać kolejnego.
I może właśnie dlatego tak dobrze pasuje do spokojnego wieczoru poza miastem.
2. „Kobiety i XX wiek” („Certain Women”, 2016)
Jeżeli jesień kojarzy Ci się bardziej z ciszą niż z dyniami i cynamonową kawą, warto poznać kino Kelly Reichardt. „Certain Women” to trzy historie kobiet mieszkających w Montanie. Niewiele tu wielkich wydarzeń. Są za to ogromne przestrzenie, małe miejscowości, chłodne powietrze i ludzie próbujący odnaleźć się we własnej codzienności.
Film rozwija się bardzo powoli i wymaga uwagi. Nie próbuje widza zabawiać za wszelką cenę. I właśnie na tym polega jego siła. To kino obserwacji – spojrzeń, drobnych gestów, niedopowiedzeń i ciszy. Krajobraz nie jest tutaj tylko tłem. Staje się częścią historii.
Dobry wybór na wieczór, kiedy naprawdę można odłożyć telefon na bok.
3. „Daleko od nieba” („Far from Heaven”, 2002)
Gdybyśmy chcieli wybrać z tej piątki film najbardziej jesienny wizualnie, prawdopodobnie byłby to właśnie „Daleko od nieba”. Connecticut lat 50. zachwyca tutaj intensywnymi pomarańczami, czerwieniami i złotem. Ulice pokrywają liście, światło staje się miękkie, a perfekcyjnie skomponowane kadry momentami przypominają obrazy.
Ale nie dajmy się zwieść pięknej powierzchni. Pod nią kryje się opowieść o małżeństwie, społecznych oczekiwaniach, uprzedzeniach i życiu podporządkowanym temu, co „wypada”.
Julianne Moore tworzy jedną z najbardziej charakterystycznych ról w swojej karierze, a zdjęcia Edwarda Lachmana są wystarczającym powodem, żeby obejrzeć film na możliwie dużym ekranie. To propozycja dla osób, które lubią kino piękne wizualnie, ale pozostawiające po sobie znacznie więcej niż tylko ładne kadry.
4. „Rakietą w kosmos” („October Sky”, 1999)
Trochę zapomniany film, do którego zdecydowanie warto wrócić. Jest rok 1957. Młody Homer Hickam mieszka w górniczym miasteczku w Wirginii Zachodniej. Pewnego wieczoru mieszkańcy wychodzą przed domy, żeby zobaczyć przesuwającego się po nocnym niebie radzieckiego Sputnika. Dla Homera ten moment zmienia wszystko. Postanawia budować rakiety. „Rakietą w kosmos” to oparta na faktach historia o ciekawości, ambicji i próbie znalezienia własnej drogi w miejscu, w którym przyszłość wydaje się z góry zaplanowana.
Ale wybraliśmy ten film również z innego powodu. Nocne niebo odgrywa w nim szczególną rolę. A jesienią warto czasem po seansie zrobić coś bardzo prostego – założyć kurtkę i wyjść na zewnątrz. Z dala od miejskich świateł można przypomnieć sobie, jak naprawdę wygląda nocne niebo.
5. „Zatrzyj ślady” („Leave No Trace”, 2018)
Na koniec film, w którym natura odgrywa chyba najważniejszą rolę z całego naszego zestawienia. Ojciec i nastoletnia córka żyją z dala od społeczeństwa, w lesie na obrzeżach Portland. Ich codzienność podporządkowana jest prostym czynnościom, przetrwaniu i pozostawaniu poza zasięgiem innych ludzi. Kiedy zostają odkryci, dotychczasowy sposób życia zaczyna się zmieniać. „Zatrzyj ślady” nie jest jednak prostą opowieścią o ucieczce od cywilizacji. To subtelny film o relacji ojca z córką, potrzebie bliskości i samotności oraz o tym, że dla każdego człowieka poczucie bezpieczeństwa może oznaczać coś zupełnie innego.
Las jest tutaj czymś więcej niż scenografią. Daje schronienie, uspokaja, ale jednocześnie stawia bohaterom własne wymagania. To bardzo ciche kino. I chyba właśnie dlatego zostaje w pamięci.
Dlaczego jesienią tak dobrze ogląda się takie filmy?
Być może dlatego, że sama jesień tworzy klimat zatrzymania się w przytulnym miejscu. Latem mamy potrzebę wykorzystywania długich dni. Wycieczki, spotkania, ogród, rower, góry – ciągle można zrobić jeszcze coś.
Jesień daje większe przyzwolenie na zatrzymanie. Możemy wybrać się na długi spacer bez konkretnego celu, zanurzyć w dobrej książce albo po prostu znaleźć czas na spokojną rozmowę. Chłodniejsze wieczory zachęcają do relaksu w saunie i kąpieli w gorącym jacuzzi, szczególnie gdy temperatura na zewnątrz spada do zaledwie kilku stopni.
To również idealna pora na dobry film, który ogląda się bez ciągłego zerkania na telefon. Być może właśnie dlatego wszystkie historie z naszej listy mają ze sobą coś wspólnego. Nie opierają się wyłącznie na dynamicznej akcji. Potrzebują odrobiny czasu, uwagi i ciszy.
Jesienny weekend w domku w lesie
W Domkach Kamieniec jesień jest jednym z naszych ulubionych momentów w roku. Domki stoją na skraju lasu w Marcyporębie w Małopolsce. Nie ma tutaj miejskiego ruchu ani sąsiadów za płotem. Jest za to dużo przestrzeni, las i cisza, którą szczególnie dobrze zauważa się właśnie jesienią. Można zacząć dzień od spaceru, a później właściwie niczego już nie planować. Rozgrzać jacuzzi opalane drewnem, pójść do sauny fińskiej, przygotować kolację i wieczorem wybrać jeden z filmów z naszej listy. A po seansie wyjść jeszcze na chwilę przed domek. Zwłaszcza po „Rakietą w kosmos”.
Bo jednym z naszych ulubionych elementów tego miejsca jest coś, czego nie trzeba rezerwować ani dodatkowo opłacać – ciemne, rozgwieżdżone niebo nad lasem.
Domek z jacuzzi i sauną w Małopolsce – pomysł na jesień
Jesienny wyjazd nie musi oznaczać intensywnego zwiedzania. Czasami największym luksusem jest właśnie brak planu. Domki Kamieniec są przeznaczone dla 6–8 osób, dlatego można przyjechać we dwoje, z rodziną albo grupą przyjaciół. Na miejscu czekają jacuzzi opalane drewnem, sauna fińska, miejsce na ognisko, altana, duży teren rekreacyjny i las tuż obok. To również dobra baza do odkrywania Małopolski, ale jesienią wcale nie będziemy przekonywać, że każdego dnia trzeba gdzieś jechać. Można zostać. Rozpalić jacuzzi. Zaparzyć herbatę. Wybrać dobry film.
A następnego ranka obudzić się w domku przy lesie i przekonać się, że za oknem jesień przygotowała własną scenografię. Bez reżysera.
